Center for Peace and War Studies مرکز مطالعات صلح و جنگ

چین و آسیا ـ پاسیفیک

چین زیر پوشش ثبات با ترامپ، برتری راهبردی می‌سازد

مرتضی اسماعیل‌پور

متن کامل

کمیسیون بازبینی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین در گزارش سالانه‌اش به کنگره هشدار داد سطح به‌طرز غیرمعمول فعال تعامل میان رییس‌جمهور ترامپ و شی جین‌پینگ، تلاش ادامه‌دار پکن برای سبقت‌گرفتن از آمریکا در عرصه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی را می‌پوشاند.

دو دولت توافق کرده‌اند چیزی را دنبال کنند که هر دو «رابطه سازنده ثبات راهبردی» می‌نامند، اما کمیسیون می‌گوید پکن از این دیدارها برای «مدیریت» رابطه با واشینگتن استفاده می‌کند و هم‌زمان در حوزه‌های راهبردی، از داده و هوش مصنوعی تا زنجیره تأمین دارو و دیگر بخش‌های کلیدی، قدرت می‌سازد. رندال شرایور، رییس کمیسیون، گفت: «باید کاملاً هوشیار و واقع‌بین باشیم که چینی‌ها این ثبات را چه می‌فهمند: عرض‌اندام برای مانور، فضا و مجال برای دنبال‌کردن منافع خودشان، در حالی که آمریکا را محدود می‌کنند.»

کمیسیون به کنگره توصیه کرد دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته را باز هم محدود کند، نظارت بر مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز چینی را بیشتر کند و از داده‌های آمریکایی در برابر «چین و دیگر رقیب‌ها» محافظت کند. چین بخش عمده استخراج و فرآوری عناصر نادر جهان و چند ماده شیمیایی کلیدی ساخت تراشه را در دست دارد و گزارش می‌گوید پکن در حال تکرار همین موقعیت گلوگاهی در هر حوزه‌ای است که جهان به آن وابسته است؛ از مواد اولیه دارویی تا مواد باتری.

در عمل، شکاف میان وعده‌های دیپلماتیک پکن و رفتار واقعی‌اش دیده می‌شود: در ۱۱ ماه پس از توافق بوسان در اکتبر ۲۰۲۵، میانگین واردات ماهانه ترکیبات و فلزات عناصر نادر آمریکا نزدیک به ۷۵ درصد افت کرد. گزارش همچنین می‌گوید اقدامات تهاجمی چین برای بازچینی غرب اقیانوس آرام و تحمیل اتحاد با تایوان شدت گرفته، در حالی که برنامه‌ریزی احتمالی آمریکا بیش از حد بر سناریوهای تهاجم تمام‌عیار متمرکز مانده است.

توضیح: ترامپ و شی امسال در پکن و واشینگتن دیدار کرده‌اند و قرار است در نشست گروه ۲۰ در میامی برای چهارمین بار در سال جاری دیدار کنند. این دیدارها پس از یک سال جنگ تعرفه‌ای، آرامشی نسبی به روابط دو کشور آورده است.

تحلیل: پکن مذاکره را ابزار خرید زمان می‌داند، نه تغییر مسیر؛ هر دیداری که بدون هزینه واقعی برای چین تمام شود، به ساختن گلوگاه تازه‌ای در زنجیره تأمین و توان نظامی‌اش کمک می‌کند. سیاست درست در برابر چنین رقیبی همان است که در برابر جمهوری اسلامی جواب داده است: فشار مستمر و قابل راستی‌آزمایی، نه آرامش نمایشی.

منبع: نیکی آسیا