Center for Peace and War Studies مرکز مطالعات صلح و جنگ

ایران و خاورمیانه

هشدار چهار کشور غربی درباره اورانیوم غنی‌شده

مرتضی اسماعیل‌پور

متن کامل

چهار کشور آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان روز پنجشنبه در وین هشدار مشترکی درباره وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی صادر کردند.

در این بیانیه مشترک که فرانسه آن را در نشست شورای حکام قرائت کرد، آمده است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هجده ماه است پیوستگی آگاهی خود را درباره ذخیره اورانیوم با غنای بالایی که پیش‌تر در ایران راستی‌آزمایی شده بود، از دست داده است و این موضوع نگرانی جدی اشاعه‌ای است. چهار کشور از جمهوری اسلامی خواستند اطلاعات مربوط به مواد و تأسیسات هسته‌ای خود را ارائه کند و اجازه دهد بازرسان فعالیت‌های راستی‌آزمایی را از سر بگیرند.

در بیانیه تأکید شده است که در پی راهبرد سنگ‌اندازی تهران، گزارش آژانس به این جمع‌بندی مهم رسیده است که نمی‌تواند نتیجه بگیرد هیچ انحرافی در مواد هسته‌ای اعلام‌شده از فعالیت‌های صلح‌آمیز در ایران رخ نداده است.

توضیح: شورای حکام نهاد تصمیم‌گیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است و پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی پس از جنگ و توقف همکاری تهران با بازرسان، در ماه‌های گذشته بارها در دستور کار آن قرار گرفته است. مقام‌های رژیم پیش‌تر نیز گفته‌اند تا زمانی که تهدیدهای آمریکا و اسرائیل پایان نیابد، بازرسی‌های عادی ممکن نیست و درباره پذیرش بازرسان مظنون به جاسوسی هشدار داده‌اند.

تحلیل: خلأ هجده‌ماهه در آگاهی آژانس درباره ذخیره اورانیوم با غنای بالا، دقیقاً همان نقطه‌ای است که برنامه هسته‌ای رژیم را از یک پرونده راستی‌آزمایی به یک تهدید فعال تبدیل می‌کند. جمهوری اسلامی با سنگ‌اندازی و قطع دسترسی بازرسان، زمان می‌خرد تا مواد و تأسیسات خود را دور از چشم ناظران نگه دارد. هشدار هماهنگ چهار کشور غربی نشان می‌دهد پرونده از مرحله ابراز نگرانی گذشته است. ادامه این مسیر، در کنار فشار آمریکا و اسرائیل، تنها یک معنا دارد: رژیم یا باید دسترسی کامل و بدون قید و شرط بدهد، یا هزینه پنهان‌کاری هسته‌ای برای آن باز هم بالاتر خواهد رفت.