Center for Peace and War Studies مرکز مطالعات صلح و جنگ

ایران و خاورمیانه

بن‌بست واشینگتن و تهران بر سر پایان جنگ

مرتضی اسماعیل‌پور

متن کامل

منابع غربی و منطقه‌ای اعلام کردند آمریکا و جمهوری اسلامی، پس از نزدیک به ۹ ماه جنگ، بر سر چارچوب پایان درگیری به بن‌بست رسیده‌اند. به گفته این منابع، اختلاف اصلی بر سر ترتیب گام‌هاست؛ هر طرف از دیگری می‌خواهد نخست حرکت کند و همین مسئله گفت‌وگوهای غیرمستقیم را که با میانجی‌گری عمان و قطر جریان دارد، متوقف کرده است.

بر اساس این گزارش، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، هشدار داده‌اند که حمله دوباره به رژیم می‌تواند واکنش تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی علیه زیرساخت‌های انرژی آنها را در پی داشته باشد. هم‌زمان، ارزیابی‌ها حاکی است بخش بزرگی از ذخیره اورانیوم با غنای بالای رژیم احتمالاً در تأسیسات زیرزمینی مستحکمی در نزدیکی نطنز مدفون شده و دسترسی و راستی‌آزمایی آن به یکی از محورهای اصلی بن‌بست کنونی تبدیل شده است.

منابع یادشده هشدار داده‌اند که در نبود پیشرفت دیپلماتیک، جنگ ممکن است پیش از رسیدن به هر توافقی بار دیگر تشدید شود.

توضیح: مذاکرات غیرمستقیم واشینگتن و تهران با میانجی‌گری عمان و قطر، ماه‌هاست هم‌زمان با ادامه محاصره دریایی بنادر رژیم و حضور سنگین نظامی آمریکا در منطقه دنبال می‌شود. پرونده اورانیوم با غنای بالا و وضعیت تأسیسات نطنز، از محورهای اصلی اختلاف بر سر هر چارچوب پایان جنگ است.

تحلیل: بن‌بست کنونی نشان می‌دهد فشار نظامی و محاصره، رژیم را به نقطه تصمیم رسانده اما هنوز به پذیرش شرایط واشینگتن وادار نکرده است. هشدار پایتخت‌های عربی درباره تلافی علیه زیرساخت انرژی، دقیقاً همان اهرمی است که تهران روی آن حساب می‌کند؛ با این حال، ماندن ذخیره اورانیوم در تأسیسات مدفون نطنز، از نگاه واشینگتن و تل‌آویو، دلیلی برای حفظ گزینه نظامی روی میز است، نه کنار گذاشتن آن.

منبع: رویترز