Center for Peace and War Studies مرکز مطالعات صلح و جنگ

ایران و خاورمیانه

قیام مردم آبدانان با شعار «جاوید شاه»

مرتضی اسماعیل‌پور به‌روزرسانی: ۲۸ آبان ۱۴۰۵

متن کامل

شهر آبدانان در استان ایلام، روز سه‌شنبه ۲۶ آبان صحنه یکی از گسترده‌ترین تجمع‌های اعتراضی ماه‌های اخیر بود. جمعیت انبوهی که خیابان‌های اصلی شهر را پر کرده بود، با شعارهای «جاوید شاه» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» به حرکت درآمد و هم‌زمان شعارهای «فقر، فساد، گرانی، می‌ریم تا سرنگونی» و «مرگ بر دیکتاتور» در سراسر تجمع طنین‌انداز شد. در جریان این حرکت، یکی از معترضان بنر بسیج را از سازه تبلیغاتی آن در شهر پایین کشید و پاره کرد.

جرقه این اعتراضات، مرگ شماری از کارگران در یک سانحه رانندگی اتوبوس در روزهای گذشته بود؛ حادثه‌ای که خشم عمومی از بی‌کفایتی و فساد مقام‌های محلی را به خیابان کشاند و در کوتاه‌ترین زمان به مطالبه‌ای صریح برای سرنگونی رژیم بدل شد. ویدیوهای منتشرشده از آبدانان، شهری مرزی در غرب کشور، جمعیتی یکپارچه و بدون حضور مؤثر نیروهای سرکوب در خیابان‌های اصلی را نشان می‌دهد.

توضیح: آبدانان از شهرهای استان ایلام در غرب ایران است و در موج‌های اعتراضی سال‌های گذشته نیز از کانون‌های خیزش مردمی بوده است. شعار «جاوید شاه» و نام پهلوی در اعتراضات اخیر، از خیابان‌های تهران تا شهرهای کوچک مرزی، به پرتکرارترین نماد مخالفت با جمهوری اسلامی بدل شده است.

تحلیل: آنچه در آبدانان رخ داد، فراتر از یک اعتراض محلی به یک سانحه است. در میانه جنگ، محاصره و فروپاشی اقتصادی، خیابان‌های یک شهر مرزی کوچک با شعار بازگشت پهلوی به لرزه درمی‌آید؛ یعنی آلترناتیو ملی از سطح گفتمان رسانه‌ای به متن جامعه رسیده است. رژیم هم‌زمان در سه جبهه می‌بازد: در میدان نظامی برابر آمریکا و اسرائیل، در اقتصاد برابر محاصره و تحریم، و در خیابان برابر مردمی که دیگر نه اصلاح می‌خواهند و نه مماشات، سرنگونی می‌خواهند و نامش را هم با صدای بلند می‌گویند.