Center for Peace and War Studies مرکز مطالعات صلح و جنگ

ایران و خاورمیانه

دو مقام رژیم: دکترین هسته‌ای تغییر نکرده است

مرتضی اسماعیل‌پور

متن کامل

سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز سه‌شنبه ۲۶ آبان در یک همایش سیاست خارجی در تهران گفت توسعه سلاح هسته‌ای در دکترین دفاعی رژیم همچنان ممنوع است و تهران با وجود کشته‌شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین رژیم، هیچ تغییری در این سیاست نداده است. او به فتوای منتسب به خامنه‌ای درباره حرمت ساخت سلاح هسته‌ای استناد کرد.

خطیب‌زاده جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه با اسرائیل و آمریکا را «نبردهای وجودی» خواند و با اذعان به خسارت‌های انسانی و مادی سنگین، از جمله کشته‌شدن رهبر رژیم، مدعی شد دشمنان رژیم به اهداف خود نرسیده‌اند.

در اظهارنظری جداگانه، محمدرضا محسنی ثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در گفت‌وگو با خبرفوری گفت اگر آمریکا از سلاح هسته‌ای علیه ایران استفاده کند، پاسخ جمهوری اسلامی نیز در همان سطح خواهد بود. او افزود تدابیر لازم برای مقابله با هر حمله نظامی اندیشیده شده است و گفت نسبت به توافق با آمریکا بسیار بدبین است و چشم‌انداز مثبتی در این زمینه نمی‌بیند.

توضیح: این اظهارات در نهمین ماه جنگ آمریکا و اسرائیل با رژیم مطرح می‌شود؛ جنگی که با کشته‌شدن خامنه‌ای آغاز شد و تأسیسات هسته‌ای رژیم در آن بارها هدف قرار گرفت. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنان به تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده، از جمله در نطنز، فردو و اصفهان، دسترسی ندارد و در گزارش محرمانه اخیر خود از افزایش نگرانی درباره برنامه هسته‌ای رژیم خبر داده است؛ تهران بازگشت بازرسان را به پایان دائمی جنگ و تحقق شروط خود گره زده است.

تحلیل: تهران هم‌زمان دو پیام متناقض می‌فرستد: از یک سو با تأکید بر تغییرنکردن دکترین هسته‌ای در پی باز نگه‌داشتن مسیر مذاکره و کاستن از فشار است، و از سوی دیگر با تهدید «پاسخ هم‌سطح» به حمله هسته‌ای، برای خود بازدارندگی لفظی می‌سازد؛ تهدیدی از سوی رژیمی که رسماً می‌گوید سلاح هسته‌ای ندارد و نساخته است. تا زمانی که بازرسان آژانس به تأسیسات آسیب‌دیده راه نیابند، ادعای تغییرنکردن دکترین قابل راستی‌آزمایی نیست و همین ابهام، هم اهرم چانه‌زنی رژیم است و هم مستند ادامه فشار و آمادگی نظامی آمریکا و اسرائیل.