Center for Peace and War Studies مرکز مطالعات صلح و جنگ

ایران و خاورمیانه

حمله جمهوری اسلامی به نفتکش و تخلیه ۲۴ خدمه

مرتضی اسماعیل‌پور
Components of the Dwight D. Eisenhower Carrier Strike Group (IKECSG), guided-missile cruiser USS Philippine Sea (CG 58) and USNS Supply (T-AOE-6) transit the Strait of Hormuz, Dec. 14, 2023. The IKECSG is deployed to the U.S. 5th Fleet area of operations to support maritime stability and security in the Middle East region. (U.S. Navy photo by Mass Communication Specialist 3rd Class Janae Chambers)

متن کامل

مرکز امنیت دریایی عمان روز سه‌شنبه ۲۶ آبان اعلام کرد عملیات تخلیه ۲۴ خدمه یک نفتکش را که در فاصله حدود دو مایلی سواحل شبه‌جزیره مسندم دچار آتش‌سوزی شده بود، به انجام رسانده است.

بر پایه گزارش‌های دریایی بین‌المللی، این شناور یک نفتکش حامل گاز مایع با پرچم پاناما بود که در مسیر خروجی تنگه هرمز، در شمال بندر خصب عمان، هدف حمله قرار گرفت و آتش‌سوزی در موتورخانه آن آغاز شد. گزارش‌ها از اصابت دوم و شعله‌ور شدن دوباره آتش در روز سه‌شنبه حکایت دارد؛ پس از آن خدمه ناچار به ترک شناور شدند و نفتکش در جنوب‌غربی جزیره ام‌الغنم بدون سرنشین رها شد.

مقام‌های هند اعلام کردند از مجموع ۲۵ خدمه این شناور، ۲۴ نفر سالم به ساحل خصب منتقل شده‌اند و جست‌وجو برای یافتن یک دریانورد هندی مفقود همچنان ادامه دارد. نهاد امنیت دریایی بریتانیا نیز به شناورهای عبوری از منطقه هشدار داده است با احتیاط کامل تردد کنند و هر فعالیت مشکوکی را گزارش دهند.

عامل این حمله هنوز به‌طور رسمی مشخص نشده است، اما این حادثه در ادامه رشته حمله‌های هفته‌های اخیر به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و اطراف آن رخ می‌دهد؛ حمله‌هایی که سپاه پاسداران در چند مورد مسئولیت هدف قرار دادن شناورهای عبوری از مسیرهای مورد تأیید خود را بر عهده گرفته است.

توضیح: شبه‌جزیره مسندم در شمالی‌ترین نقطه عمان و در دهانه جنوبی تنگه هرمز قرار دارد و مسیرهای اصلی ورود و خروج کشتی‌ها از خلیج فارس از آب‌های روبه‌روی آن می‌گذرد. تنگه هرمز پیش از جنگ مسیر عبور حدود یک‌پنجم نفت و گاز مایع جهان بود و هر حادثه امنیتی در این محدوده، مستقیم بر بازار انرژی و هزینه بیمه و حمل‌ونقل دریایی در سراسر جهان اثر می‌گذارد.

تحلیل: تنگه هرمز به نقطه فشار اصلی رژیم تبدیل شده است، اما این فشار دوطرفه عمل می‌کند. هر حمله به یک شناور تجاری، حضور نظامی آمریکا و متحدانش را در آبراه تثبیت می‌کند، هزینه محاصره دریایی رژیم را برای تهران بالا می‌برد و کشورهای ساحل جنوبی خلیج فارس را بیش از پیش به صف واشنگتن می‌کشاند. تخلیه خدمه این نفتکش در ساحل عمان نشان می‌دهد سازوکار امنیتی آبراه، از هشدار دریایی تا امداد و نجات، عملاً در دست آمریکا و شرکای منطقه‌ای آن است، نه رژیمی که مدعی کنترل تنگه است.